Satranç Dersleri – Başlangıç Seviyesi
Steinitz-Tchigorin (Havana, 1892) Steinitz-Tchigorin 1. e4 e52. Af3 Ac63. Fb5 Af64. d3 d65. c3 g66. Abd2 Fg77. Af1 0-08. Fa4 Ad79. Ae3 Ac510. Fc2 Ae611. h4 Ae712. h5 d513. hxg6 fxg614. exd5 Axd515. Axd5 Vxd516. Fb3 Vc617. Ve2 Fd718. Fe3 Şh819. 0-0-0 Kae820. Vf1 a521. d4 exd422. Axd4 Fxd423. Kxd4 Axd424. Kxh7+ Şxh725. Vh1+…
Anderssen-Kieseritsky “Ölmez parti” Anderssen-Kieseritsky 1. e4 e52. f4 exf43.Fc4 Vh4+4. Şf1 b55.Fxb5 Af66. Af3 Vh67. d3 Ah58.Ah4 Vg59. Af5 c610. g4 Af611. Kg1 cxb512. h4 Vg613. h5 Vg514. Vf3 Ag815. Fxf4 Vf616. Ac3 Fc517. Ad5 Vxb218. Fd6 Vxa1+19. Şe2 Fxg120. e5 Aa621. Axg7+ Şd822. Vf6+ Axf623. Fe7#
Satranç, 5. Yüzyılda Hindistan’da ortaya çıkmış, bugünkü İran ve Arap yarımadası istikametinden dünyaya yayılmıştır. İran’dan kuzeye doğru yol alırken, Araplar ise Cebelitarık üzerinden İspanya’ya taşımışlar, İspanya’dan da Avrupa’ya yayılmıştır.
Satranca esin kaynağı olan Hint ordusu “dört kısımdan” oluşmaktaydı. Bunlar atlı kuvvetler, filli kuvvetler, savaş arabaları ve erler. Erler erliğini koruyarak hala er olarak kalmasına rağmen, diğer taşlar oyunun yayıldığı bölgelere göre zamanla değişimlere uğramıştır. Bu değişim durmayıp sürmekle birlikte, bu gün için erler Fransızca “piyon”, İtalyanca “piyade” Türkçe “er” olarak adlandırılmaktadır. Avrupalılar Fil için “rahip”, Şah için “kral”, vezir içinse “kraliçe” anlamına gelen adlar kullanmaktadırlar. Başlangıçta savaş arabası olan kaleler, sonrasında “top” olarak adlandırılmış ve günümüzde de Kafkas bölgelerinde ve Türki cumhuriyetlerde kaleye hala “top” denmektedir.
Hint dilinde “dört” anlamına gelen “çatur” sözcüğü ile “kısım”, “kol” anlamına gelen “anga” sözcüğü birleşerek, oyuna “çaturanga” adı verilmiştir.
Çaturanga İran’a geldiğinde “Çatrang” Anadolu’ya geçtiğinde “satranç” şeklini almıştır.
Satrancın ne olup ne olmadığı konusunda çok şey söylenebilir. Ancak en kolay tanımıyla satranç, iki kişi arasında oynanan bir oyundur.
Vezirin hareketi fil ile kalenin birleşiminden oluşur, yani hem dikey hem çapraz hareket edebilir. Vezir fil ve kalenin hareketlerini tek başına yaptığı için kale ve filin toplam gücünden daha kuvvetlidir. Şekilde vezirin ve piyonun gidebileceği kareler işaretlenmiştir. Şekilde vezirin hareketi büyük ölçüde diğer taşlardan etkilenmektedir. Şekilde vezir kale veya…
Şah hemen bitişiğindeki karelere gidebilir, tek hamlede daha uzak karelere gidemez. Şah satranç oyununda her şey demektir; şah esir alınca oyun sona erer. Şah her yönde tek kare hareket edebilir. Şekilde şahın gidebileceği kareler işaretlenmiştir (Şah tahtadaki en önemli taştır) İki şah asla yan yana gelemezler! (Karikatürdeki gibi…
Filler çapraz hareket eder. Oyunun başında her iki tarafında bir siyah ve beyaz olmak üzere iki fili vardır. Bir fil tüm maç boyunca aynı renk karelerde dolaşabilmesi en büyük dezavantajıdır. Fakat iki fil birbirini tamamlayarak taşların basit toplamından daha güçlü hale gelebilir. Şekilde fil at veya kaleyi alabilir ve…
At diğer figürlere benzemeyen ve daima sıçramadan ibaret olan orijinal bir hareketi vardır. Atın bu hareketi yatık veya dik herhangi doğrultuda iki hane ilerledikten sonra sağ veya solda bulunan herhangi bir kareye oturmasından ibarettir. Atın en büyük dezavantajı hareket yeteneğinin kısıtlı olmasıdır. Örneğin a1 hanesindeki bir at h8 hanesine gidebilmek için altı hamle yapması…
Kale, yatay ve dikeylerde düz hareket eder. Kaleler dik ve yatay sütunlarda hareket ederler. Diğer taşlar kalenin hareketini kısıtlar. Kale yukarıdaki gibi taş alır.
Piyonlar düz olarak ilerlerler. Piyonlar açılışta (ilk hamlelerinde) isterlerse iki kare ilerleyebilir. Piyonlar önlerinde taş bulunduğu zaman ilerleyemezler. Piyonlar tek kare çapraz olarak alabilirler. Piyon bir önceki diagramdaki kaleyi almıştır. Piyonlar gidebilecekleri son kareye ulaştıkları zaman istedikleri herhangi bir taşa dönüşebilirler (Şah hariç tabiki). Satranç tarihinde beş vezirle!…
Şah olduğumuz en önemli taş olduğu için mümkün olan en güvenli noktaya taşımak önemli bir noktadır. Aynı zamanda kalenin de oyuna girmesi için rok yaparız. Rok yaptığımızda şahımızı iki kare sola veya sağa kalemizi de şahın diğer tarafına taşırız. Aşağıdaki diyagramlarda nasıl rok yapıldığı gösterilmiştir. Küçük (Kısa) Rok Uzun (büyük) Rok …