Agresif Satranç

FM Alper Efe Ataman   

Mayıs ayındaki yazımda belirttiğim gibi, satranç anlamında oldukça yoğun günler yaşıyoruz. Özellikle İnegöl’de 27 Mayıs – 11 Haziran tarihleri arasında düzenlenen 2005 Türkiye Birinciliği ve Yalova’da düzenlenen Türkiye Süper Ligi karşılaşmalarında kıyasıya mücadeleye tanık olduk.

2005 Türkiye Birinciliği’ni IM Umut Atakişi tie-break maçları sonucunda İzmir’in tecrübeli isimlerinden FM Yakup Erturan’ı 1.5 – 0.5 skoruyla mağlup ederek kazandı. Henüz 24 yaşında olan IM Atakişi’nin bu prestijli ünvana 3. defa kavuşmuş olması da oldukça dikkate değer. FM Erturan ise 1.’liği paylaşarak gerçekten de oldukça başarılı bir yıl geçirmekte olduğunu gösterdi: Federasyon Kupası’nda 1.’lik, Türkiye Birinciliği Seçmeleri 1.’lik, ve Türkiye Birinciliği paylaşmalı 1.’lik. Tabii ki bu sonuçlarının etkisini yakın zamanda yayınlanacak olan ELO listelerinde (Temmuz – Ekim) göreceğiz. Türkiye 3.’lüğünü ise 15 yaşındaki İzmir’li genç yetenek Emre Can  kazanarak bu seneki Türkiye Birinciliği’ne damgasını vurdu. Bu başarısının arkasında ise sağlam açılış repertuarının olduğunu söylersek hiç yanılmış olmayız. Özellikle döner sistemde oynanan turnuvalarda oyuncuların rakiplerine karşı yapmış oldukları açılış hazırlıkları birinci derecede önem kazanıyor. Turnuva öncesindeki favorilerden olan IM Mert Erdoğdu ve FM Selim Çıtak ise kötü performans gösterdiler. Görkem Sivri ise rahatsızlığı nedeniyle turnuvayı yarıda bırakmak zorunda kaldı.

 Türkiye Birinciliği / 2005

1. IM Umut Atakişi (2439) 8.5

2. FM Yakup Erturan (2277)  8.5

3. Emre Can (2192) 8

4. FM Alper Olcayöz (2276) 7.5

5. Barış Esen (2287) 7

6. Aydın Duman (2192) 6.5

7. Yasin Emrah Yağız (2148) 5.5

8. IM Mert Erdoğdu (2414) 5.5

9. Doğan Heval Reyhan (2243) 5.5

10. FM Selim Çıtak (2351) 5

11. Serkan Yeke (2281) 4.5

12. FM Hakan Erdoğan (2226)4

13. FM Tolga Demirel (2260) 2

14. Görkem Sivri (2174) 0

Türkiye Birinciliği formatının kusursuz olduğuna inanıyorum. USSP sıralamasının da açıklanmasıyla birlikte, aktif satranç oyuncularının kafalarında herhangi bir sorunun kalmayacağı görüşünü taşımaya başladım.

Türkiye Birinciliği’nin öncesinde Yalova / YASEM’de düzenlenen Süper Lig karşılaşmaları da aynı Antalya’daki gibi enteresan sonuçlara yer verdi. Özellikle Diyarbakır takımının 1. masasında oynayan İbrahim Tofan’ın BJK ve Marmaris Belediyesi takımlarında oynayan GM Sarhan Guliev ve GM Ernesto Inarkiev’e karşı almış olduğu galibiyetler Türk satrançseverler arasında sürpriz ve sevinçle karşılandı. 8-12 Temmuz’da İstanbul’da düzenlenecek olan Süper Lig’in son ayağı öncesindeki zirvedeki sıralama aşağıdaki gibi oluştu:

 Türkiye Süper Ligi / 2005

1. Eczacıbaşı Spor Kulübü 23
2. Beşiktaş Jimnastik Kulübü 22
3. Marmaris Belediye Spor Kulübü 21
4. Tarsus Zeka Satranç Kulübü 18
5. İTÜ Spor Kulübü 18

 Avrupa Bireysel Şampiyonaları ise Moldova ve Polonya’da düzenleniyor. Bayanlarda WIM Betül Cemre Yıldız, WIM Nilüfer Çınar Çorlulu, WFM Zehra Topel ve Aslı Bayrak’la temsil edildiğimiz turnuvada sporcularımız sırasıyla 5, 4, 4½, 4½ puanla 12 turluk turnuvayı tamamladılar. Birincilik için tie-break maçları ise Kosintseva – Lahno arasında oynanacak. Erkeklerde ise IM Kıvanç Haznedaroğlu, IM Umut Atakişi, IM Mert Erdoğdu, FM Selim Çıtak, FM Yakup Erturan ve Barış Esen Türkiye’yi temsil ediyorlar. Turnuvanın yarısında olduğumuz için bu turnuvanın geniş değerlendirmesini bir sonraki yazımda yapmaya çalışacağım.

Kısa Kısa… 

• Yunanistan’ın Selanik kentindeki satranç turnuvasında genç oyuncularımız Fethi Apaydın, Erhan Tanrıkulu ve Oğulcan Kanmazalp ilk 3 sırayı alarak çok başarılı oldular.
• 4-5 Haziran 2005 tarihlerinde Beko Turnuvası yaklaşık 1000 sporcunun katılımıyla İzmir’de düzenlendi.
• 1-8 Temmuz 2005 tarihlerinde Yalova’da Türkiye Yaş Grupları Finali düzenleniyor.
• 2 Haziran 2005’de MEB ile TSF arasında önemli protokol imzalandı.
• Adalar Turnuvası 16-24 Temmuz 2005 tarihleri arasında İstanbul’da düzenleniyor. Toplam ödül ise $ 10.000.
• Ayrıca Çanakkale Troya Satranç Festivali, İzmir Grandprix turnuvaları da bu yaz içerisinde düzenlenecek.

 Dilerseniz şimdi sizi köşenin başlığına uygun bir partiyle baş başa bırakalım. Küba’nın GM Leinier Dominguez ile birlikte umut vaadeden iki oyuncusundan biri olarak gösterilen genç GM Bruzon, Hollanda’lı rakibinin açılışta yapmış olduğu ince hatayı çok şık bir şekilde değerlendirdi.

GM Lazaro Bruzon (2603) – GM Friso Nijboer (2586)

GM Lazaro Bruzon

1 d4 Af6 2 Fg5 İlginç Trompowsky Varyantı İngiliz GM Julian Hodgson ile özdeşleşmiştir. Beyazlar eğer rakibinin klasik formasyonlarından kaçmak isterlerse bu varyant kendileri için ideal olabilir. GM Nijboer keskin devamyoluna girmekten çekinmedi.

2…c5 3 d5 Vb6 4 Ac3 !? Beyazlar merkezde elde edeceği aktiflik nedeniyle b2-piyonunu feda etmeyi tercih etti. Tabiiki bu konum teoriktir.

4…Vxb2 5 Fd2 Vb6 Yoksa beyazlar 6 Kb1 ve 7 Ab5 ile devam ederek üstünlük elde ederlerdi.

6 e4 e5!? 7 f4 d6 8 Af3 Abd7 9 fxe5 dxe5 Beyazların d5-karesindeki bağlı geçeri ve açık b-f hatları piyona karşılık yeterli kompansasyonu veriyor. Siyahlar ise rakibinin olası hücumunu savuşturup piyon fazlasıyla oyunsonuna girmek istiyorlar.

10 Fc4 Fe7?! Daha basit fikirler içeren 10…Fd6 hamlesiyle geçer piyonu bloke etme fikri daha iyi bir yaklaşım olurdu. Fakat Nijboer uzun vaadede d6-karesine en iyi bloke görevini üstlenen taş olan atını yerleştirmek istiyor olabilir. Yine de siyahların bu hamlesi sonun başlangıcı olmuştur!

11 Kb1 Vd8 12 Fg5! İşte şimdi d6-Ad5-Ac7 fikirleri ortaya çıkıyor. Siyahların konumunda doğru olmayan birşeyler varken, beyaz taşların harmonik bir şekilde çalıştığını görmek hiç de zor olmasa gerek.

12…h6 13 d6! Geçer piyonlar sürülmelidir ilkesi genelde oyunsonuna ait değil miydi? Fakat burada GM Bruzon’un harika bir planı var: a2-g8 diagonalinde beyaz fil ile etkili olmak.

13…hxg5 14 Axg5! Beyazlar fili almak için acele etmiyorlar, gerçekten de etkili bir ara hamle.

14…0-0 15 0-0 Ab6 16 dxe7 Vxe7 (D)

17 Kxb6!! İnanılmaz bir hamle. Beyazlar kalite feda ederek rakibinin d5-karesindeki kontrolünü kırmak istiyorlar. Birkaç hamle sonra Küba’lı büyükustanın planı daha açık bir şekilde ortaya çıkacak.

17…axb6 18 Ad5! Axd5 19 Vh5! (D)

Fikir zayıf kare h7 (Xh7). 19…Af6 hamlesi de basitçe 20 Kxf6 yanıtıyla refüte edilirdi.

19…Vxg5 20 Vxg5 Af4 21 Vxe5 Fe6 22 Kxf4 Fxc4 23 Vh5 Kxa2 24 Kh5 Ka1+ 25 Şf2 f5 26 Vh7+ Şf7 27 exf5 1-0

Bir önceki yazıda olduğu gibi bu köşeyi yine satrancın bizlere sanat olduğunu hatırlatan bir etüd ile bitirmek istiyorum.

(D) Beyaz oynar, kazanır.

 1 Şg1!  Bu hamlenin fikri rakibi zugzwangda bırakmaktır. Eğer beyazlar 1 a6?! hamlesini tercih etseydi, 1…g3! yanıtı çok sert gelirdi, oluşacak konumda beyazlar zugzwangdadır.

1…Şa7! En iyi yanıt çünkü herhangi bir piyon sürüşünü beyazlar şahı ile karşılardı; örneğin, 1…g3 2 Şg2 veya 1…f3 2 Şf2 +-.

2 b8=V+!! Şxb8 3 a6!  İşte şimdi siyahlar zugzwangdadır. Siyah şahın hamlelerinde piyon sürüşleri kazanırken, siyahların piyonlardan herhangi birisine dokunması da şahla karşılanır: 3…Şa7 4 c7 +-, 3…g3 4  Şg2 +-. 1-0

Bir sonraki satranç köşesinde görüşünceye dek, bol satrançlı günler!
 

FM Alper Efe Ataman (24 Haziran 2005)
http://www.agresifsatranc.com/