Bilimadamı Gözüyle

Karmaşık sorunların çözümü sırasında beynin farklı bölgelerinin işlevini aydınlığa kavuşturmak amacıyla bilimadamları satranç oyuncularının bir sonraki hamleye geçmeden geçirdikleri düşünme süresi içinde nöron ağlarının nasıl bir devingenlik içinde olduğunu izledi. Araştırmayı yapan Bethesda Nörolojik bozukluklar ve Felç Ulusal Enstitüsü ekibi Pozitron Yayılım Tomografisi'nden (PET) yararlanarak satranç oyunu sırasında beynin sergilediği devinim örneklerini inceledi.PET yöntemi beyindeki kan akışını da ölçüyor. Bu bölge eyleme geçtiğinde buradaki kan akışı da arttığından belirli düşünme süreçlerine hangi bölgelerin etkili olduğu anlaşılabiliyor.

Psikolog Jordan Grafman ve nörolog Paolo Nichelli'nin önderliğindeki bir ekip ise satrançta beynin baştan sona güdümünün daha basit işlevlere bölünerek belirli alanların izlenebileceğini ortaya koydu.Bunlar, anımsama, anlakta çeşitli görsel imgeler oluşturma yeteneği ve tasarlama gibi işlevleri içerir. Ekibe göre yüksek bilgisel bir düzen gerektirdiğini sandığımız satranç oyunu gerçekte sıradan bir işlev düzeni gerektirmektedir (8).

 

 

Araştırmacılar, yetenekli satranç oyuncularından oluşan 10 erkek deneği bilgisayarlı satranç tahtası önüne oturtarak kendilerine önce oyunun temel kuralları ile ilgili sorular sordu. Oyuncular bu soruları yanıtlarken araştırmacılar da her birinin PET bulgularını kaydetti. Daha sonra bu oyunculara belirli konumlar gösterilerek bu konumlarda şah-mata ulaşıp ulaşamayacakları soruldu. Bu sorular yanıtlanmaya çalışırken beynin tam olarak hangi bölgelerinin eyleme geçtiği belirlendi (9). Buna göre artkafa lobunun büyük bir bölümü ve alın lobunun etkili olduğu görüldü. Artkafa lobunun anlaksal imgelerle ilgili olduğu bilinmekle birlikte, beynin büyük bir alanının devinime geçmesi son derece şaşırtıcıydı.Grafman, alın lobunun daha çok tasarlama ve uygulamaya geçişte izlenecek sırayı belirlemekte olduğuna inanıyor. Ancak alın lobunun kesin işlevi henüz tam olarak bilinmiyor. Zira bu bölgedeki herhangi bir zedelenme ciddi anlaksal sorunlara yol açmıyor. Grafman ve ekibi şimdi de, alın lobunu ilgilendiren başka karmaşık görevlerin yapılması sırasında devinime geçen nöron ağlarını inceliyor. {III}