Satranç Kompozisyonunda Umut Sayman’a Şeref Ödülü

Türkiye’nin tek satranç kompozitörü Umut Sayman, Azerbaycan’da düzenlenen bir yarışmada şeref ödülleri klasmanında birinci oldu ve Türkiye’ye bu dalda ilk ödülü kazandırmış oldu.

Yarışma Sonuçlarını görmek için Tıklayın

Azerbaycan Satranç Federasyonu tarafından gerçekleştirilen E.Yusupov 95.hatıra müsabakası sonuçlandı. 4 ülkeden (Azerbaycan, Türkiye, Ukrayna ve Rusya) 14 kompozitörün 20 tane iki hamlede mat eseriyle katılmış olduğu yarışmada Umut Sayman savunma hamlelerinin siyah şah tarafından yapıldığı Le Grand temalı eseriyle Şeref Ödülleri arasında birinciliği kazanarak Türkiye’nin 1994 yılından bu yana bu alanda kazandığı en büyük başarıyı kazandırmıştır. Ülkemizin bundan önceki en büyük başarısı Şeref ödülleri dalında beşincilik kazanmaktı. Umut Sayman aynı zamanda Türkiye’de bulunan uluslar arası camiaca kabul görmüş tek kompozitördür. Yirmiyi aşkın ülkede defalarca eserleri yayınlanan Sayman aynı zamanda daha önce defalarca ülkemize kompozisyon dalında övgü ödülü kazandırmayı da başarmıştır.

Le Grand temasının gerçekleştiği kompozisyonda savunma hamlelerini siyah şah tarafından yapılıyor.

Le Grand mevzusu. Deneme hamleleri sonrasında oluşan mat tehditleriyle anahtar hamle sonrasında matın gerçekleştirilmesidir.

Yanlış anahtarların birinde 1. Vf8? (2. Vf2#) sonrasında siyahlar şahın savunma hamlesi olan 1…Şd4 hamlesine karşı beyazlar Le Grand temasını oluşturacak biçimde, doğru anahtar hamlenin mat tehditleri olan 2. Ac2# [A] ve 2. Af5# [B] matı gerçekleştiriyorlar. Yanlış anahtarda matı gerçekleştiren bu hamleler, doğru anahtarda, karşımıza biri tehdit diğeriyle matı gerçekleştiren hamle olarak çıkmaktadır.

Diğer bir yanlış anahtar olan 1. Vh5? hamlesi sonrasında 2. Af5# [B] mat tehdidi bulunmaktadır. Siyah şahın savunma hamlesi ise 2. Ac2# [A] sonrasında mat olmaktadır.

Anahtar hamle ise A ve B matlarıyla gerçekleşmektedir. 1. Kc3! hamlesi siyah şahın savunma hamlesi dışındaki tüm hamleleri 2. Ac2# [A] hamleler sonrasında mat olur. Siyah şahın kaçış hamlesi olan 1…Şd4‘e karşı ise beyazlar 2.Af5# [B]. ile matı gerçekleştirirler.

 Kenan Velikhanov – Dünya Şampiyonu

Yarışmanın ülkemiz tarafından diğer bir sevindirici yönü ise Azerbaycanlı Dünya Şampiyonu Kenan Velikhanov’un Azerbaycan ve Türkiye Devlet Başkanları arasındaki desteği ve yardımlaşmayı konu alan “Geri Dönüş” temalı eserinin yarışmanın birincisi olmasıdır. Kompozisyonun birinci olmasındaki en büyük etken, dünya kompozisyon tarihinde eşine rastlanmadık bir şekilde dört farklı geri dönüş hamlesinin bu kompozisyonda gerçekleşmesidir.

 

Siyahlar dört farklı evrede siyahın savunma taşını yok ederek batarya oluşturuyorlar. Her bataryada bir mat tehdidi oluşuyor. Siyahlar her savunması hamlesi farklı bir batarya oluşturmaktadır ve beyaz taş her defasında bir gelmiş olduğu kareye geri dönerek matı gerçekleştirmektedir. Kurguculukta dört defa geri dönüş ilk defa bu problem ile gerçekleşmiştir. Geri dönüşü gerçekleştiren hamleler aynı zamanda siyahların matı engelleyen perdeleme hamlesini önlemektedir.

Önce beyaz figürlerden biri siyah piyonları alarak At kale ve At vezir bataryaları oluşturur; ardından piyonu alan figür tekrar hamle yaparak saldıracak olan figürün önünden çekilerek siyah şaha saldırılmasına yol açar. Matın gerçekleşmesi de bu şekilde oluyor; Beyaz piyonu alarak beyaz vezire, siyah atın hareket etmesi durumunda gizli bir mat yapma şansı yaratıyor.
Bu hamleler başkanlarımızın uluslar arası konuşmalarda devletlerimize engel yaratıldıkça birbirlerine gösterdikleri desteği tasvir eder. Yani bir başkan diğer başkanın yolunu açarak vatanına zaferle geri döner. Bütün bunlar satranç tahtası üzerinde figürlerin hamleleriyle canlandırılmıştır.

Kenan Velikhanov devlet başkanlarımız Sayın İlham Aliyev ile Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın birbirlerini desteklemesi tavsir ettiği bu problemi. Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan’ın Azerbaycanlı şair Baxtiyar Vahabzade’nin “Azerbaycan-Türkiye” şiirini okumasından duygulanarak hazırlamıştır ve birde devlet başkanlarımızın birbirlerini desteklemelerini anlatan aşağıdaki şiiri yazmıştır.

Əliyev və Ərdoğan.

Bir millətin iki oğlu,
hünər dolu qeyrət dolu,
o da ulu, bu da ulu,
Əliyev və Ərdoğan

Biz türklərə bir baş tacı,
evladları qardaş, bacı
o da hacı bu da hacı.
Əliyev və Ərdoğan.

Siz Babəkdən dərs aldınız
Süleyman tək bac aldınız,
bu amalla ucaldınız-
Əliyev və Ərdoğan.

Ulu tanrı olsun kömək,
hər məqamda uca görək.
O,Süleyman bu da Babək-
Əliyev və Ərdoğan.

Atatürk tək sərkərdəmiz,
Heydər kimi öndərimiz,
bizim qürur mənbəyimiz-
Əliyev və Ərdoğan.
 

Azeri Satranç Federasyonu Haberi

AzPress Haberi

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir