Archive For The “Umut Sayman” Category

Mıknatıs Matı

By |

Mıknatıs Matı, Edward Lasker ile Sir George Thomas arasında oynanmış olan bir “beş dakika” partisinde ortaya çıkan bir kombinezondur.

Hollandalılar bu partiyi Mıknatıs Matı ve Temayı da “Mıknatıs Atağı” olarak adlandırmışlardır. Oyunda da göreceğiniz gibi g8’deki şah adeta g1’deki Mıknatısın çekim alanına girmiş bir şekilde g1’e çekilmek suretiyle mat olur. Dilimize Mıknatıs Matı tabiri, Selim Palavan ve Alev Gönçer‘in çevirmiş olduğu ve H.Pfleger ile B.J. Withuis tarafından kaleme alınmış olan Gençler için Satranç kitabıyla girmiştir.

Eski Dünya Şampiyonu Mikhail Botvinnik bir keresinde bu oyundan bahsederken “Eğer Edward Lasker tüm hayatı boyunca sadece bu oyunu oynamış olsaydı bile bu, adının satranç tarihi sayfalarında yerini alması için yeterli olurdu.” demiştir.

Oyunun hikayesi de oldukça ilginçtir. Edward Lasker Berlin’li bir elektrik mühendisidir ve General Elektrik’te çalışmak üzere  Berlin’den Londra’ya transfer edilmiştir. Ancak Londra’ya geldiğinde İngiltere hakkında herhangi bir bilgiye sahip değildir. Hatta İngilizce bile bilmemektedir. Londra’ya vardığında ilk yaptığı şey bir yolunu bulup Londra Satranç Kulübünü bulmak olmuştu. Böylelikle en azından bir satranç kulübü üyesinden dostça bazı tavsiyeler alabileceğini umuyordu.

Satranç kulübüne girdiğinde bazı üyeler Edward Lasker‘in ismini sormuştu. Ancak Lasker ne sorulduğunu anlamamıştı. Bu arada, biri onu oyuna davet etmiştir. Edward Lasker‘i oyuna davet eden kişi kulüp şampiyonu ve ilerleyen zamanlarda İngiltere Şampiyonu olacak olan Sir George Thomas‘tı. Edward Lasker ise rakibinin kim olduğundan habersiz bir şekilde masaya oturdu. Almanca bilen bir üye “beş dakika” (yıldırım) oyun kuralları hakkında Ed.Lasker‘e bilgi verdi ve parti başladı.

Bu enfes oyun sonrasında Sir George Thomas Almanca olarak :
“Adının ne olduğunu söylemiştin?” demiş
Edward Lasker‘de sinsice bir gülümsemeyle
“Lasker adım, Edward Lasker. Arkadaşlarım bana Ed derler.” demiş

Edward Lasker daha sonra bu oyunu Avusturalya Satranç Kulübüne göndermişti. Yazar cevap olarak rakibinizi sekiz yerine yedi hamlede mat edebilirdiniz diyerek 16.0-0 sonrasında Atla h2’den mat fikrini göstermişti.

 

Read more »

Maroczy Düğümü

By |

Maroczy Düğümü, Sicilya Savunmasındaki Hızlandırılmış Dragonun en önemli varyantlarından biri ve satrançtaki bir piyon strüktürüdür. İsmini Macar usta Geza Maroczy’ye karşı Sicilya Savunması, Hızlandırılmış Dragon Varyantında 1904 senesinde oynanan bir oyundan almıştır. Daha sonra Maroczy bu varyanta hayran kalarak kendi oyunlarında bunu uygulamaya başladı.

Strüktürün Karakteristiği; Beyazın piyonlarının c4 ve e4’te bulunmasının yanı sıra, Beyazın d-piyonu ile Siyahın c-piyonunun değişilmiş olmasıdır. Bu yapıyı Kirpi sistemlerine karşıda sık sık görmekteyiz.

Genelde Yarı-açık açılışlarda oluşan Maroczy Düğümünde, Satranç Ustaları, Siyahın adeta düğümlenmiş vaziyetinden ötürü, Beyazın önemli bir üstünlüğe sahip olduğunu düşündüler. Öyle ki, Eğer Siyahlar bir piyon yarması yapmayı başaramazlarsa aletleri boğularak ölü konumda kalırlar. Bununla birlikte Beyazın formasyonu kurması biraz zaman alır ve Beyaz kareli Filinin hareketliliği kısıtlanır, işte bu noktada Siyahlar nefes alma fırsatı bulurlarsa durumları rahatlarlar.

Maroczy Düğümünde Beyazların genel Stratejilerini şu şekilde sayabiliriz.

a) Atın Ad4-c2-e3 manevrası
b) Bir ya da iki Filin Fianchetto edilmesi.
c) Marco Sıçrayışı; Ac3-d5 sonrasında exd5 oynanırsa e-hattından korkunç bir Baskı olur.
d) Şah-kanadı Atağı
e) c4-c5 ve e4-e5 yarmaları

Maroczy Düğümünde Siyahların genel Stratejilerini şu şekilde sayabiliriz.

a) b7-b5 yarması
b) f7-f5 yarması (genellikle f8 Filinin fianchetto’dan gelişmesi sonucu görülür.)
c) d6-d5 yarması (e7-e6 sürüşüyle hazırlanmalıdır.)

Maroczy Düğümünün görüldüğü Açılış Varyantlarını kabaca şu şekilde sınıflandırabiliriz.

a) Sicilya Savunması Hızlandırılmış Dragon varyantı Maroczy Düğümü : 1.e4 c5 2.Af3 Ac6 3.d4 cxd4 4.Axd4 g6 5.c4
b) Sicilya Savunması Taimanov Varyantı: 1.e4 c5 2.Af3 e6 3.d4 cxd4 4.Axd4 Ac6 5.Ab5 d6 6.c4
c) Vezir-Hint Savunması Petrosyan Varyantı: 1.d4 Af6 2.c4 e6 3.Af3 b6 4.a3 Fa6 5.Vc2 Fb7 6.Ac3 c5 7. e4 cxd4 8. Axd4
d) Sicilya Savunması Moskova Varyantı: 1.e4 c5 2.Af3 d6 3.Fb5+ Fd7 4.Fxd7 Vxd7 5. c4
e) Simetrik İngiliz Kirpi Varyantı: 1.c4 c5 2.Af3 Af6 3.g3 b6 4.Fg2 Fb7 5.0-0 e6 6.Ac3 Fe7 7.Ke1 d6 8.e4 a6 9.d4 cxd4 10.Axd4

TARİHİ OYUN

Read more »

Şilin Gambiti

By |

Şakacı bir şekilde adlandırılan, Blackburne’ün Şilin (eski İngiliz gümüş parası) Gambiti, İtalyan Açılışının şüpheli bir varyantı olarak bilinmektedir. Gambitin, adını Kara Ölüm lakaplı, Büyük İngiliz usta Joseph Blackburne‘den (1841-1924) almasının nedeni bir rivayete göre şöyledir; Blackburne kahvehanelerde amatörlerle 1 şilinine oyunlar oynarmış ve bu oyunlarda genelde bu varyantı kullanarak amatörlerin şillerini kazanırmış. Halbuki bu açılış ustalara karşı bir türlü işlemiyormuş. Satranç literatüründe ise bu tuzağı Steinitz‘in Modern Chess InstructorFreeborough ve Ranken‘ın Chess Openings Ancient and Modern attribute the line ve E.E. Cunnington‘ın kitaplarında geçmiştir. Londra‘da basılan bu kitaplarda, tuzağı görmek mümkündür ancak Blackburne‘ün ismi bu kaynaklarda geçmemektedir. Hooper ve Whyld‘ın Oxford Companion to Chess (1984) eserlerinde yine Bu varyant kendi adını almamıştır. Ancak 1992 yılındaki ikinci baskısında bu adı görmekteyiz.

 Maalesef Blackburne‘ün, bu gambiti kullandığına dair kayıtlı hiç bir oyun göremedim. Bu nedenle, Bazı kaynaklarda bu varyant, Kostic Gambiti olarakta geçer, Adını Sırp Büyükusta Borislav Kostic‘den almasının sebebi 20.asrın başında Kostic tarafından oynanması ve kayıtlardaki ilk oyunun Kostic’e ait olmasıdır.


 

Aslında bu açılış gerçek bir gambit değildir ve Beyazlar e5’i almazlarsa pekte bir şey kaybetmezler. Hatta Siyahın üçüncü hamlesine, objektif bir gözle baktığımızda, zaman kaybeden zayıf bir hamle olarak nitelendirebiliriz. Beyazların, 4.0-0, 4.Axd4 ya da 4.c3 hamleleri avantaj sağlamalıdır.

ÖRNEK OYUNLAR

Read more »

2006’nın en yeni ve en güzel maçları

By |


Read more »

Ivanchuk’un ilginç Vezir Fedası

By |

2006 yılında Soçi’de yapılan Rusya Kulüpler kupasında Ivanchuk ile Aronian arasında oynanan bu durumda Beyazlar ilginç bir hamle oynuyorlar.

Read more »

Wohl’un Çılgın Şah Avı

By |

22. Bad Wörishofen Festivalinde Avusturalyalı IM Alexander Wohl, Litvanyalı Aloyzas Kveinys’in rok atmamış şahına karşı müthiş bir saldırı gerçekleştiriyor.

Read more »

İsmet İbrahimoğlunun Ölümsüz Oyunu : “İşte Türkler de Böyle Oynar!”

By |

İsmet İbrahimoğlu, 1943 Yugoslovya doğumludur. Satrancı 12 yaşında Yugoslavya’da öğrenmesine rağmen 1962 yılında satranca profesyonel olarak eğilmiştir.

1967, 1970 ve 1971 yıllarında Türkiye Şampiyonudur. 1966 Havana Olimpiyatı, 1967 Lugano Olimpiyatı ve 1970 Siegen Olimpiyatlarında Ülkemizi temsil etmiştir.

1966 Havana Olimpiyatında milli takıma ilk defa katılmasına rağmen dördüncü masada son maçını kaybetmemiş olsaydı dördüncü masa dünya şampiyonu olacaktı. Yine de ülkemize masasında Bronz madalya kazandırmıştır.

Ayrıca 1969 yılında İstanbul’da ve 1971 yılında Tahran’da gerçekleştirilen RCD (Bölgesel İşbirliği Teşkilatı – Türkiye, İran, Pakistan) Takım turnuvalarında ülkemizi temsil etmiştir.

Makina Mühendisi olan şampiyonumuz içine kapanık mahçup bir Yugoslav göçmeniymiş. 1973 yılında satrancı bırakmış ve 1988 yılında Ankara hayata gözlerini yummuştur.

Şimdi size İsmet İbrahimoğlu’nun Lugano olimpiyatında oynadığı ve Almanların ünlü satranç dergisi Schach Echo’nun Kasım 1968 sayısında “İşte Türkler de Böyle Oynar!” başlığı ile analiz edilen bir partiyi göstermek istiyorum.

 

İbrahimoğlu-Bouaziz

 

Read more »

İlhan Onat’ın Ölümsüz partisi

By |

IM İlhan ONAT (05 Aralık 1929 – 13 Mayıs 2013)

05 Aralık 1929 tarihinde İstanbul’da doğan İlhan ONAT ilk, orta ve lise öğrenimini İzmir’de tamamladıktan sonra İstanbul Üniversitesi Eczacılık Fakültesinden mezun olmuş ve İzmir Basmahane’de açtığı Merkez Eczanesinde 1955-80 yılları arasında sağlık sektörüne   hizmet etmiştir.

İlhan ONAT İzmir Atatürk Lisesi yıllarında başladığı satranç kariyerinde; dört kez Türkiye şampiyonu olmuş, “uluslararası usta” unvanını alan ilk Türk olma onurunu yaşamış ve milli takım oyuncusu olarak yıllarca birinci masada ülkemizi temsil etmiştir.

1966 Havana, 1972 Üsküp, 1974 Nice, 1976 Olimpiyatı, 1982 Luzern, 1984 Selanik, 1986 Dubai Olimpiyatlarında olmak üzere yedi defa olimpiyatlarda milli takımımızı temsil etmiştir. Ayrıca 1973, 1977, 1978, 1979 ve 1982 yıllarında olmak üzere beş defa Balkan Şampiyonasında ülkemizi temsil etmiştir. Bunun dışında 1972 Batı Asya Şampiyonası, 1973 Netanya, 1974 Arnavutluk, 1976 Pernik, 1983 Çeşme, 1989 Avrupa Şampiyonası, 1990 Kuşadası Satranç Turnuvası, 1993 Başbakanlık Kupası, 1993 ve 2007 yılında Dünya Veteranlar Şampiyonasında ülkemizi temsil etmiştir.

1970’li yıllarda kurulan İzmir Satranç İhtisas Spor Kulübünün kurucu üyelerinden olan IM İlhan ONAT, çok sayıda satranç oyuncusu yetişmesine de katkı sağlamıştır. Eğitim ve sağlık hizmetlerine önemli maddi katkıları bulunan İlhan Onat’ın İzmir Narlıdere’de adıyla hizmet veren bir ilkokul vardır.  IM İlhan Onat 13 Mayıs 2013 tarihinde hakkın rahmetine kavuşmuştur.

İlhan ONAT’ın güncel yabancı kaynakları takip ettiği çok iyi bilinirdi. Hatta o dönemlerde yeni yeni ortaya çıkmış olan Benko Gambitini Olimpiyatlarda ustaca oynamaya başlamıştır. Aşağıdaki oyun Benko Gambitiyle yazılan çeşitli kitaplarda yer bulmuş olan bir partidir. Hatta bu oyunu McDonald’ın The Benko Gambit Revealed kitabının Kahramanlar bölümünde görmenizde mümkündür. Onat üstün açılış anlayışıyla şekillendirdiği konumu merkezden yaptığı pozisyonel bir at fedasıyla doruğa ulaştırmış ve mükemmel bir saldırı satrancı oynamıştır.

Pagan-Onat

İlhan Onat’ın kendi yorumundan Pakistanlı IM Farooqi ile olan karşılaşmasını inceleyelim.

Onat – Farooqi
Libya Olimpiyatı 1976

21…Şf8‘den hamlesinden sonra sonra oluşan konumda hamle siyahta

 

 

Read more »

Tea’ya Dikkat

By |

Tea Lanchava Gürcistan’da doğdu ve satrancı 5 başında öğrendi. Gençlik döneminde bazı Dünya Şampiyonluğu başarılarına imza atarak, Bayan Büyük Usta ünvanı kazanan ve erkek IM normlarını tamamlayan, Lanchava şu an 31 yaşında ve Hollanda’da yaşıyor.

Bu harika oyundan sonra tekrar düşünün lütfen, “Satranç daima benim aşkım olacak” diyen Tea Lanchava ile oynamak ister misiniz?

Read more »

Nimzo-Hint Savunması : Vitolinş Gambiti

By |

1. d4 f6 2. c4 e6 3. c3 b4 4. c2 0-0 5. a3 xc3+ 6.xc3 b5!?

Riga ekolünün Tal ve Shirov’dan sonra iz bırakan değerlerinden biri olan Alvis Vitolinş’in ortaya attığı ancak turnuva satrancında hiç kullanmadığı bu gambiti dünya, G.Dizdar’ın 1983 yılında Gy.Forintos’a karşı oynadığı oyunla tanıdı. Daha sonra Andreas Adorjan’ın fikirleriyle gelişen gambit, günümüze kadar bir çok ustanın notasyon kağıdına konuk oldu. Bu ustalar, Mi. Adams, Motylev, Van der Wiel, Nikolic, Seirawan, Shabalov, Adorjan, Nisipeanu, Atalık, Baklan, D.Gurevich, Dzindzihasvili, Wells, Ibragimov, Rowson, Ward vs. şeklinde sayılabilir.

Teorik anlamda Açılış evresinde, c4 piyonunun durumunu sarsmak için yapılan b5 sürüşünün başarılı olabilmesi için Siyahların c5 sürüşü ile merkezî kontrol sağlayan, d4 piyonunu ilerletmeye zorlaması gerekir. Ancak bu özel durumun, özel belirtileri, yeni iç dinamikleri sağlıyor. Bunlardan ilki c4 piyonunun değişilmesinden sonra Vezirin c-hattından çekilmek için zaman harcaması gerekebilir. Ayrıca Beyazın a3 hamlesi hem tempo yitimi getirmiştir hem de b3 karesini zayıf bir kare statüsüne koymuştur. O halde bu temel olgular, bir piyonu kompanze etmelidir.

Şimdi bu gambitin ilk teorik örneğini inceleyelim:

Açılış bu oyunla dünyaya duyurulduktan sonra, başta İzlandalı ve Amerika’lı ustalar bu varyantı zaman süzgecinden geçirerek uygulamaya başladılar. Hatta bu o kadar onaylanmıştı ki süper GM’lerin oyunlarında bile rastlanmaya başlanmıştı.

 

 

Read more »