Satranç Nedir ?
iran $ahına satrancı sunan bilge kar$ılıgında ne istedigi soruldugunda $u çok bilinen cevabı vermi$tir:
ilk kareye bir bugday tanesi, yanındakine onun iki katı, onun yanındakine de onun 2 katı...
padi$ah olaya jawslıyo "hemen verin istedigini" diye ama sonra bir de bakıyor ki 2 üzeri 64...
iyi olabilmenin sadece zeka ve tecrube ile mumkun oldugu yoketme oyunu.
kazanma ihtimalinin yuzde 33,3333333333..... oldugu oyun.
çok zevkli bir strateji oyunudur kanımca.
karizmatik bir oyun. saç beyazlatır, açlığı unutturur, adamı altına ettirir.
64 kare vardır ki hepsinin yeri gonlumde ayrıdır.herkesin her karede bi anısı vardır kanımca.
ilk ciktiginda adi caturanga imis zamanla satranc haline gelmis.
rakip zeki biriyse kasmanın zevkli oldugu bir oyun.
dunya satranc sampiyonlarindan cabaplanca daha konusmayi beceremezken ogrenmis bu oyunu. babasi bir arkadasiyla mac yapmis ve arkadasini yolcu ettikten sonra capablanca babasina "hile yaptin baba" deyince babasi sasirmis ve nasil oldugunu sormus. at “L“ seklinde hareket ediyor ama sen capraz oynadin demis. bunun uzerine babasi onunla oynayinca satranci seyrederek ogrendiginin farkina varmis. ve babasini yenmis.
oldukten sonra cabaplanca'nin beynini acmislar ve normal bir insaninkinden cok daha fazla kivrim oldugunu gormusler.
cocukken okudugum cizgi korku kitaplarindan birinde satranci iki ulkenin liderleri canli insanlarla oynuyorlardi. liderler buyuk bir alandaki localarda karsilikli olarak oturuyorlar ve oynamak istedikleri taslarin (insanlarin) adini soyluyorlar, aldiklari taslar alan adamlari tarafindan oldurulup oyun sahasindan disari tasiniyordu. bu sahneyi yillar sonra simdi adini hatirlamadigim bir filmde seyretmistim.
derler ki oynayıp da beceremeyen aptaldır.
şansa ve bahaneye yer olmayan oyun. (ve/veya spor)
sanal günlük oyunda ülke olarak can arduman'a yenildik.rövanş eylül ayı ortalarında.
satranç stillerinden bir de "yıldırım" vardır. çok zevklidir. rakiplere 2 şer dakika (değişebilir) verilir (mecburen satranç saati ile oynamak gerekir). amaç bu süre sonuna kadar rakibi yenmektir (doğal olarak). o ne stresstir, o ne zevktir, anlatamam. bizim üniversitenin** birincisini ancak bu şekilde yenebildiğimi de belirtmek isterim.
hata yapmazsanız yenilmezsiniz.
ruh hastasi eden bir oyun! katildigim turnuvalarda ben dahil iyi oynayip da manyak olmayan yoktu...cok disiplinli ve surekli bir calisma gerektirir. zekayla uzaktan yakindan hicbir alakasi yoktur!
tamamı ile zeka ve mantıga ddayali bir oyundur oynanirken onemli olan herzaman birkac hamle otesini gorebilmektir.
satranç oynarken oyuncular birbirlerinin taşlarını çatır çatır yemeye başladılarsa bilin ki oyunun artık bir esprisi kalmamıştır, düğümler çözülmeye başlamış, kimin kaybedeceği çoktan belli olmuştur artık, oyunun esas keyifli sekansı taşların konumlandırıldığı, savaş öncesi strateji arenasıdır, o kısım keyiflidir, stress, heyecan, işleyen beyin hücreleri oradadır, tabi bence.
oyunun atası : shatranj (hindistan)
oyunun yuzlerce sene onceki ilk kuralları:
vezir sadece capraz iki kare ilerler
fil capraz bir kare ilerler
at,kale aynıdır
sah oyun ıcınde sadece bır kereye mahsus at gıbı hamle yapabılır (eger rakip sah cekmemısse)
bır pıyon hangı tasın yerıne gelmısse karsı sırada, o tasa donusur(sah harıc tabıı kı)
piyonlar ilk acılısta bıle tek kare ılerler
sahmat yapan gene! kazanırken, pat yapan oyunu kaybeder..
sivrisinegin yikanabilecegi ve filin bogulabilecegi denizdir. (hint atasozu)
bu oyunu oynayanların zeki ve matematiklerinin iyi oldukları söylenir,doğruluğu tartışılır.bende de einstein'ın beyni var zaten.
hayatın nadir demokratik ortamlarından biri.
"oyunlarin krali, krallarin oyunu"
satranc ve yasamin kendi arasinda bir bag oldugu oteden beri iddia olunagelmistir. gm lev polugayevski, "bana bir buyukustanin partisini gosterin, ogle yemeginde ne yedigini soyleyeyim." demeye kadar vardirmistir bu durumu. dusuk duzey satranc egitiminin, imgelem gucu, konsantrasyon ve diger zihinsel melekeleri kuvvetlendirdigi maalesef dogrulanmis olsa da, isi daha ileri boyutlara tasimak, bireyin ustune gereksiz bir hirs ve sinir yuku bindirir.
ustelik, bir satranc kitabinin onsozu soyledir:"bu kitabi okumaya baslamadan once iki kere dusunun sayin okur; zira insan iradesi sigarayi, ickiyi nihayet limitinde uyusturucuyu bile yenebilir, ancak satranci asla!" satranc mikrobunu yotan birinin iflah olma olasiligi yok denecek kadar dusuktur.satrancci, aktif oyunculugu birakir; hakem olur, satranc yazari olur, antrenor olur, monitor olur vs, ancak camiadan kopmak hicbir zaman mumkun olmaz. gorece en cok ruh hastasi satranccilar arasindan cikar. bu kisiler, ancak kendileri gibi insanlarla bir arada olduklarinda nispeten rahat edebilirler. satranc kulubune gidebilmek icin, karisina zamparalik yapmaya gittigini soyleyip, kiskanclik kavgalarinin ortasinda sinirle(!) kapiyi vurup cikarak dogru kulube kosan satrancci sayisi hic de az degildir. simdilik bu kadar.
kafasi cali$mayan bir rakiple zaten bir boka benzemeyecek, kafasi cali$an bir rakip kar$isinda alinan keyfin yer yer kazanma duygusunun bile onune gecebilecegi oyun, kronolojinin belki de en keyiflisi.
stephan zweig'ın bir kitabına ismini veren,kitapta da anlatıldığı gibi bir insanın 24 saat üzerinde uğraşabileceği,zihnin sonuna kadar kullanıldığı,stratejinin hayati önem taşıdığı oyun.
kendinizi geliştirmenizle birlikte, sizi adım adım imkansızlarınıza yaklaştıran zihin sporu.
en iyi oyun.
teorik olarak oynanabilecek en uzun satranç oyunu, 5949 hamlede beraberlik ile biter:
http://www.drpribut.com/sports/chfaq04.txt
http://www.usaweekend.com/99_issues/990627/990627chess.html
pratikte oynanmis en uzun oyun, nikolic - arsovic, belgrad 1989'da oynanmis olup,
269 hamledir ve beraberlikle bitmistir:
http://www.logicalchess.com/info/trivia/l.html
"chess is a mental torture".kasparov
"when in doubt -- play chess." tevis
"life is too short for chess." byron
"the loser is always at fault." panov
"chess is a curse upon a man." h.g.wells
"chess is the art of analysis." botvinnik
"i hate anyone who beats me." lisa lane
"chess was capablanca's mother tongue." reti
"let the perfectionist play postal."seirawan
"a good player is always lucky."capablanca
"there are no heroes in chess."cory evans
"one bad move nullifies forty good ones."horowitz
"the older i grow, the more i value pawns." keres
bir oyun programı yazarken yapılacak en hatalı tercihlerden biri..
hakkında yazılmış kitapların sayısı diğer bütün oyunların toplamından daha fazla olduğu oyun.
estonya kanunlarına göre seks yaparken oynanması yasak olan oyun.
iran şahının çok iyi tavla bilmesine rağmen bir takım ballı insanlara yenilmesine dellenip vezrine icat ettirdiği oyun. gerçekten de bir takım yok italyan açılışı yok fransız savunması yok macaristan matı şeklinde şablonize edilse de hala maksimal düzeyde bir zeka oyunudur. en azından insan ırkı için... zira kombinasyonların sınırlı olması bilgisayarların salt donanım gücü ile yenilmez olabilmesini sağlar, tek eksik yeterince güçlü bir konfigürasyondur, yeterince güçlü konfigürasyon üzerinde çalışan en kötü satranç ai'si bile mevcut ihtimalleri sıralayıp en iyisini seçebilecektir. bir insanın bu işlem hızına ulaşması en azından mevcut beyin kullanım yüzdesi ile mümkün olmadığı için bizlere hala bir zeka oyunudur
satranç tahtasının başındaki 2 kişinin gerçek savaşı. profesyonelleştikçe teorik bilgi önem kazanır. fakat teorik bilgi ezberden çok anlayışa dayanmalıdır. çünkü her teorik bilgi yanında seçimleri ve devam yollarını getirir ve her devam yoluda sizin ve rakibin yaptığı hamlelerle şekillenir. yani teorik bilgi ve ezber görüldüğü kadar da önemli değildir satrançta. amacı olan her hamle doğru olmaya aday hamledir. mühim olan bu amaç doğrultusunda satrançta önemli olan 3 unusuru göz önüne getirmektir : pozisyonel üstünlük , tempo , materyal üstünlük. bu üç kavram üzerindeki dengeler oyunun gidişatını belirler. satranç boş bir tuale iki ressamın sırayla şekil çizmesi gibidir. ve eğer iki taraftan biri oyunu bırakmazsa son hamleyi yapan kazanır.
tasavvufta satranç taşlarından şah kainat’ı, diğer taşlar da anasır ı erbaa‘yı temsil ederler. vezir ateşe, kale toprağa, fil havaya, at da suya işaret eder. divan ve halk edebiyatında da, müfteilün-müfteilün-müfteilün-müfteilün kalıbında yazılmış şiirlere satranç denir. benzer vezinlerde yazılmış satrançlar varsa da sayıca azdır bunlar.
deep blue ve fritzin torunlari tarafindan mukemmel satranc partisinin (veya partilerinin) bulunmasi sonucu anlamsizlasacagini dusundugum icin biraktigim oyun
farkındalık(awareness) ve önceden tahmin etme(forecasting) olaylarını mükemmel biçimde insan beynine empoze eden bir tür düşünsel oyun.
hayatın basitliğinden sıkılanlar için hayatı daha karmaşık yapmanın yolu. 1 büyük karenin içindeki 64 karede verilen savaş. kaybettiğinde bile çok kazandıran spor. sistematik düşüncenin ve sebep sonuç ilişkisinin en güzel gösterimi.
modern satranç diye tabir edilen satranç** rastgele yerleşim olduğu için hiçbir şekilde satranç sayılamaz. her satranç taşlarıyla oynanan oyun satranç sayılamaz***. satranç oyununun ana temasında rastlantıya yer yoktur. ayrıca satranç oyunu asla ezbere dayalı değildir. her ezberin (doğru telafuzu teorik bilgidir) fikrini de ana temasını da bilmek gereklidir. ana teması olmayan teori ancak 10 - 15 hamle işe yarar.
aslinda bizim klasik anlamda oynadigimiz versiyon hint satrancidir.. bu oyun perfect oynanildigi surece beyaz tasla oynayanlar her zaman kazanir, siyahlarin yapabilecegi en iyi sey beraberlige zorlamaktir.. ancak, gunluk satranc oyunlarinda perfect'den uzak bircok hata yaptigimiz icin her iki tarafinda kazanma olasiligi degisebilmektedir... eger bu perspektiften bakilirsa, satranc bir strateji oyunu olmaktan ziyade bir hatalar oyunu olarak da tanimlanabilir..amac hatalari minimize etmekdir..bir optimizasyon surecidir.
satrançta uygun rakip bulmak zordur. genellikle ya yenilirsiniz ya da yenersiniz.
- oğlunuz ne iş yapar?
- piyondur kendisi?
- ?..
- bir hamlesi var amcası sonra vezir çıkacak.
- haa!.. iyi o zaman.
satranç ilkokullarda zorunlu ders olmalıdır.
aynı zamanda bir halk şiiri türüdür.
aruzun (müfte'ilün, müfte'ilün, müfte'ilün, müfte'ilün) kalıbıyla ve musammat gazel biçiminde yazılan şiirlere denir.
mısraların kafiyeli parçaları alt alta dizilirse dörtlüklerden oluşan bir biçim ortaya çıkar.
satranççıların iyi bildiği (muhtemelen hint kökenli) çok doğru bir quote da şudur.
"aptallar satranç oynayamaz ama sadece aptallar satranç oynar".
Kaynak : www.sozluk.sourtimes.org