|
1875 yılında Bay Potter ile
Bay Fenton Londra’da bir partide berabere kaldılar. Konum şöyleydi:
Beyazlarla
oynayan Potter, ilerlemiş olan h3 erine Kalesini feda ettikten sonra b5 teki
Siyah Kaleye Şahıyla hücuma geçti. 1.Kh3 Şh3 2.Şc6 Ka5 3.b7 Ka6 dan
sonra gördü ki: Şc7 oynarsa 4..Ka7 ile er açmaza giriyor. 4.Şb5 Ka1 yine
berabere. 4.Şc5 Ka5 5.Şc4 Ka4 Bu sefer de sürekli kişlerle berabere.
Şu halde beraberlik dedi ve teklifini rakibi de onayladı.
Bilâhare,
devrin tanınmış satranç ustası Dr. Johannes Hermann Zukertort, «City of
London Chess Magazine, 1875» de bu durumla ilgili olarak şu analizi
verdi: 1.Kh3 Şh3 2.Şc6 Ka5 3.b7 Ka6 4.Şc5 Ka5 5.Şc4 Ka4 6.Şc3 Ka3 7.Şb2!!
Bay Potter ile Bay Fenton analizlerini buraya
kadar getirmeyip berabere demişlerdi. Zukertort’un bu hamlesiyle kazanç
apaçıktı. Durum aniden ilginçleşirken aynı zamanda satranç literatürüne de
grimiş oluyordu.
Bu olaydan tam 20 yıl sonra, 1895 de G. Barbier adında
bir satranç oyuncusu, «Wochenbiatt Der Glasgower Burger» (Glasgow
Citizen Weekly) de bir beraberlik etüdü yayınladı. Konum şöyleydi:
Çözümü de
veriyordu: 1.c7 Kd6 2.Şb5 Kd5 3.Şb4 Kd4 4.Şb3 Kd3 5.Şc2 Buraya kadar
Zukertort’un yolunun aynı. Şu farkla ki, Siyah Şah h3 yerine a1 karesinde
bulunuyordu. Bu suretle G. Barbier bir sürpriz hazırlamıştı. 5..Kd4!
Evet! Şayet Beyazlar 6.c8V çıkarsa, 6..Kc4!! 7.Vc4 ve Pat
oluyordu. Bugün bütün satranççılar tarafından kolaylıkla anlaşılabilen bir
durum.
Pekiii! Bütün bunların İngiliz Papazıyla ne ilgisi var? Diyeceksiniz. Zaten
Papaz da bu esnada işe karışıyor. Yememiş, içmemiş, Beyazların hesabına
çalışarak çok ince bir kazanç yolu bulmuş. Saavedra 6.c8V yerine, evet 6.c8V
yerine, terfi eden eri kale yapıyor ve Pat durumunu ortadan kaldırıyordu.
Savunma için Siyahlar 6..Ka4 oynarsa bu sefer de 7.Şb3!! ile hem kaleyi
istiyor, hem de bir defa daha, bu sefer de c1’den Kiş ve Mat diyordu. Artık
Siyahların da çaresi kalmıyordu.
64 kareli
satranç tahtasında böyle durumlar hakikaten az bulunur.
Haklı olarak
bu pozisyon Saavdera durumu diye anılıyor.
Yazan : Nevzat SÜER, Son Havadis 22/6/1969 |
